Citaten van Toon Hermans

Uit 'Toon Hermans', Mieke Mosmuller:

Kortzichtig
Ik vind het kortzichtig als je de gedachte dat God bestaat verwerpt, omdat we zijn bestaan niet kunnen verklaren.

Bovennatuurlijke glans
De stervende is veel meer dan degene die aan zijn bed zit. Als je elkaar aankijkt, zie je in de oogopslag van de stervende dat andere leven al beginnen, ook al zou hij zijn ogen dichtdoen. Het gezicht wordt omzweefd door een bovennatuurlijke glans. Je ziet je eigen leegte, je ziet dat je eigenlijk nog niets voorstelt.

Goed gesprek
Ik denk dat je voor een goed gesprek niet altijd twee sprekers nodig hebt. Als één van de twee alleen maar luistert, is het ook een goed gesprek. De luisteraar doet de spreker spreken en dingen zeggen die hij zonder toehoorder niet zeggen zal.

Het zwijgen
Woorden zijn niet zo belangrijk. Het gaat om het innerlijke gevoel, om het zwijgen.

Ethische waarden
bij het overkomen van een straaljager: Dit barbaarse, grenzeloos onbeschofte geluid geeft overduidelijk aan dat wij in onze tijd álle respect voor ethische waarden verloren hebben. Wat moet dat voor een mens zijn die een dergelijk demonisch geluid de wolken instuurt zonder zich te schamen?

Mysterie
Juist mensen die zich helemaal niet met het mysterie van het leven bezighouden, verkondigen dat er na de dood niets is.

Tweede Hitler
Mensen denken niet. Als ze zouden denken, was er nooit oorlog geweest. Maar de massa is zó te intimideren. Als er een tweede Hitler komt, heeft-ie onmiddellijk succes. Het publiek is 'in' voor alles.

Aandacht
Misschien begint geloven in God wel bij de aandacht, de bewogenheid voor de ander.

Liefde
Als er een innerlijke binding is tussen mensen, houdt iedere afstand op te bestaan. Als er liefde is, is er geen ver meer en geen dichtbij.

Bidden
Bidden is uit het lichaam treden, het lichaam vergeten, en de ziel vrij laten worden naar God. De dolende ziel vindt vrede, rust en welbehagen in God.

Alleen-gevoel
In ieder mens leeft een natuurlijk 'alleen'-gevoel. Dáár begint God. Dat oergevoel van eenzaamheid, of beter van incompleetheid, wijst in de richting van bovennatuurlijke kracht. Als de mens dat 'gaatje in zijn sokken' niet had gehad, had hij geen verlangen naar God gehad.

Waarheid
Door het zoeken naar waarheid bén je, niet door wat je gevonden hebt.

Als een vogel
Tussen de ziel en God zijn geen voorschriften. Je hoeft aan niets te denken - De ziel is als een vogel die wegvliegt van zijn tak. De vlucht is het gebed.

Uniciteit
Hoeveel mensen zijn werkelijk geworden wie ze zijn? Als het kind zijn uniciteit toch kon ontwikkelen! Maar het verliest zichzelf bij het groter worden, in plaats van zichzelf te vinden. Mensen vermorzelen elkaar. Ze zijn ongeduldig, agressief en o zo kwetsbaar. Die schrammen op de ziel tekenen de menselijke zwakheid.

Wat wil je worden?
Toen de meester vroeg: wat wil je worden? zei ik: ik bén al iets. En ik hoefde ook nergens heen, niet naar iets te streven, ik bén ergens, dat is genoeg.

Lawaaiige brommers
Onze ellende - we veroorzaken die toch zelf? Heeft God die ellendige lawaaiige brommers bedacht?

Wegdrijven
Angst is een symptoom van het wegdrijven van God.

Twee-heid
Angst ontstaat door tweeheid. Als er eenheid is, is er geen angst. Zo ontstaat toch ook de twijfel? Je twijfelt of je het één of het ander zult kiezen. Als je angst hebt voor de schaduw, is het dan niet tevens angst voor het licht?

Eeuwig
Als we zeggen dat iets tijdelijk is, en dat ook begrijpen, waarom vinden we het dan zo moeilijk om te aanvaarden dat er ook iets eeuwigs is? Omdat we het niet begrijpen? Kunnen we nooit iets aanvaarden wat we met ons verstand niet kunnen vatten?

Tijdelijkheid
Voor veel mensen heeft God iets van tijdelijkheid gekregen. Hij is in een lichaam verschenen, begrensd door de geboorte in Bethlehem en de dood op Golgotha. Dat geeft de indruk dat het goddelijke met tijdelijkheid te maken heeft. Maar in de oermens moet er een oergodsbesef zijn geweest, een besef dat volledig buiten het denken, de taal en het woord om beleefd werd. Er was toen geen religie, dat hoefde niet.

Misschien
'Misschien' is zoveel meer dan ja of nee. Misschien houdt de mogelijkheid van de fantasie open. Als je geen fantasie hebt, heb je geen hoop meer, geen leven meer. Misschien waren de mensen al zó ver verwijderd van een samenleving met God, dat ze nog slechts een lichamelijke openbaring konden geloven. Misschien kon de mens alleen zó uit de impasse worden verlost.

Drama
In het drama in ons roept onze ziel om hulp. Om uitkomst, om oplossing, om vriendschap, om liefde ... om God.

Sterren
Ik ken mensen die geen vonkje licht verspreiden, maar wij noemen ze sterren.

Gevoel
God is een gevoel. Dat heb je of dat heb je niet. Je kunt dat ook een genade noemen, maar ik hou het toch liever op een gevoel. Het is een begeestering, een bezieling ...

Lichamen
Al die miljoenen lichamen in de aarde, dat kan toch niet álles zijn wat de mens is?


Uit 'Fluiten naar de overkant':

Impasse

de man was moe, hij zag het leven niet meer zitten
hij zag zichzelf alleen maar zitten op z'n stoel
hij had geen kracht meer om z'n tuintje om te spitten
en kreeg een grenzeloos, vereenzaamd, leeg gevoel

toen heeft hij heel lang aan zijn kamerraam gezeten
alsof hij wachtte op een teken, een geluid
van buitenaf, dat hem weer nieuwe kracht zou geven
maar tevergeefs keek hij er elke dag naar uit

zo heeft hij héél lang aan dat stille raam gezeten
de tuin werd groen en toen weer grijs en toen weer groen
totdat hij godzijdank ten slotte heeft begrepen
dat er geen teken kwam ... dat hij het zelf moest doen


Méér
'Weniger wäre mehr' (minder zou méér zijn) is een bekend gezegde in het theater. Zij die de kunst van het bidden verstaan, hebben geleerd 'met minder méér te doen'. Alles wat gecompliceerd is, valt weg en zo komen zij bij de kern van het gebed uit. Zij zijn er in alle eenvoud van doordrongen dat zij door Gods liefde alles aankunnen en buiten Hem om niets. En daar is dan vrijwel alles mee gezegd.

Pagina laatst bijgewerkt 30 november 2003.