Viering Palmpasen

Een tijd ben ik er niet geweest, in de kerk in mijn woonwijk. De laatste keer ben ik er na vijf kwartier uitgelopen. Ik had zo sterk het gevoel dat al het meerdere nog slechts afbreuk zou kunnen doen aan mijn beleving dat ik mezelf te veel geweld had moeten aandoen om te blijven zitten. In deze kerk huist een gemeente waarin, zoals dat heet, een woongemeenschap van verstandelijk gehandicapten is geïntegreerd. Dat impliceert dat de vieringen wat wanordelijker kunnen zijn, maar dat ervaar ik niet als probleem. Probleem is voor mij de veelheid en de volheid van de vieringen: te veel woorden, te veel liederen, te veel coupletten. En in het verlengde daarvan ervaar ik een tekort aan stilte en ook aan verrassende nieuwe invullingen van de over te brengen boodschap. Het is zo rigide allemaal, volgens een vast patroon dat dan liturgie heet. Het kan zijn dat anderen die vastheid niet willen missen, mij echter kan ze gestolen worden. Ik zou ook een veel afwisselender gezelschap willen, daar op de kansel. Waarom zou alleen dominee een boodschap over kunnen brengen? Het integreren met verstandelijk gehandicapten heeft mij vooraf doen vermoeden dat dus de boodschap van de kerk tot de essenties zou moeten worden teruggebracht en dat leek me eerlijk gezegd wel wat. In de praktijk is het tegendeel waar. Helaas is er meestal zelfs geen moment waarin althans een poging wordt gedaan iets aan de gehandicapte medemens over te dragen. Toch ben ik jaloers op sommige van hen. Als het te lang duurt, staan zij even op, terwijl ik beleefdheidshalve blijf zitten, terwijl het, gezien de harde stoelen, beter zou zijn hetzelfde te doen.

Palmpasen: Als gebruikelijk maken de kinderen in de kindernevendienst een palmpaasstok of hoe dat heten mag. Aan het eind van de viering paraderen ze ermee door de kerk. Mooi, die gezichtjes, mooi, die verschillen. Zich aan elkaar vasthoudend ontwaar ik twee kleintjes zonder stok. Ze lopen er verloren bij, stralen in tegenstelling tot de anderen nauwelijks iets uit. Dat is nu iets wat me intrigeert: waarom die twee niet? Ik kan me voorstellen dat deze momenten in de kerk een trauma voor hen worden dat ze na vele jaren nog zullen moeten doorwerken. Aan de andere kant van de zaal zie ik nog iets dat uitspringt: is het een palmpaasstok, maar dan in plaats van in de vorm van een kruis in de vorm van een kroon? Zo lijkt het en ik zou er heel wat voor over gehad hebben om hierover wat meer te horen. Maar helaas ...

Palmpasen: Ik krijg van de boodschap nauwelijks iets mee. Sinds ik weet dat mijn vrouw het als een uitzondering ervaart wanneer ze uit de preek iets meekrijgt, lijk ik daar minder moeite mee te hebben. Even spits ik m'n oren: Het gaat over arme bananenboeren op wiens kosten wij hier ons overgewicht produceren. In het kerkblad schreef ik jaren geleden over Max Havelaar, maar dat had onvoldoende effect. De supermarkt van onze wijk heeft deze bananen bij gebrek aan belangstelling uit het schap moeten nemen. Waarschijnlijk ben ik de enige geweest die de bedrijfsleider daar (herhaaldelijk) over heeft aangesproken. Maar nee, Max Havelaar wordt vandaag niet genoemd. Misschien kent de prediker het fenomeen nog niet? Iets anders valt me op: Er wordt zowaar gecollecteerd voor twee projecten buiten, terwijl in de laatste reeksen van vieringen die ik bijwoonde, alle drie de collectes bestemd waren voor kerk en diverse kerkelijke kassen. Zo nu niet en dat is mooi dus. Zit er verandering in de lucht? Naast mij zit een gehandicapte die kennelijk niet lezen kan. Maar gevoel voor melodie heeft hij veel meer dan ik en de vraag is nog wat er eigenlijk belangrijker is in het leven. Veelal komt hij een of een paar seconden na de zang van de gemeente, waardoor de klanken die hij zingt soms kunnen lijken op de juiste woorden. Deze mens zingt uit volle borst en hij raakt me. De meest voorkomende klanken in zijn gezang die niet met de juiste woorden overeenstemmen, lijken op de naam Jezus en op de woordcombinatie 'hemel en aarde'.

De viering duurt me te lang. Voor mij is een uur echt genoeg en het mag rustig een beetje minder zijn. Ik heb niet veel nodig om geraakt te worden en als er weer zo'n veelheid en volheid op me afkomt, sluit ik me af. Maar dat is misschien vooral mijn probleem. Gek, die bananen en die kinderen zonder palmpaasstok met snoepgoed, daar ben ik niet klaar mee.

Gert Hardeman