Vakantiebaantjes

Waarschijnlijk waren de regels in verband met kinderarbeid indertijd ruimer of misschien waren ze er nog niet. Ik herinner me een vakantie waarin ik enkele weken lang achter een machine stond in een wolfabriek. Het ging steeds om vijftien of twintig kaartjes, waarop een beetje reparatiewol gewikkeld moest worden. Het zwaarste was het wat mij betreft om de hele dag te moeten staan. Af en toe ging ik even op de wc zitten om m'n benen te kunnen ontspannen. Ik moest in de fabriek in- en uitklokken en verdiende het bedrag van 54 cent per uur. De uren gingen langzaam daar, heel langzaam.

Wat meer bij mij paste, was het werk bij de bakker: broden die uit de over kwamen werden met een waterkwast bevochtigd om ze wat glanzender te maken, liters slagroom die machinaal geklopt moesten worden, vruchtjes op het gebak en bonbons die op schaaltjes gestapeld werden. Al gauw moest ik op de mandfiets, een zware fiets met een broodmand voorop, en bezorgde ik broden. In het begin ging de fiets min of meer boven mijn macht en zo ben ik wel eens in een droge sloot onderuit gegaan. Daar vertelde ik niemand over. Soms kreeg ik gebakjes die niet verkocht waren mee naar huis of een rol beschuit die teveel gestuiterd had. En een paar maal heb ik me tijdens de bonbonwerkzaamheden in de kelder ongeremd tegoed gedaan aan al dat lekkers. Zonder misselijk te worden.

Het ijswagentje van de heer Jamin kwam wat later. Daarmee ging ik heel Veenendaal door, soms een paar maal per dag. Maar bij mooi weer ventte ik ook uit na schooltijd.

Bij nog weer een andere bakker laadde ik, toen ik al ouder was en mijn rijbewijs had, de auto en bezorgde gebak en wat later op de dag brood in een ruime plattelandsregio. Bij slecht weer heb ik wel duwhulpen nodig gehad om weer van boerenerven weg te kunnen komen. Buiten de vakanties bleef ik dit ook op zaterdagen doen. Het was dan de dag waarop betaald werd. Tot mijn schaamte vermeld ik dat ik een periode sommige klanten wel eens een gulden te veel berekende voor in mijn eigen zak. Kennelijk vond ik de zeven gulden die ik op een dag verdiende te weinig. Van die diefstal heb ik later veel last gehad en ik heb ter plekke zelfs gezocht naar waar dat precies geweest was om het geld terug te brengen. Ik heb na tientallen jaren geen van die plekken voldoende duidelijk herkend. Onder andere deze ervaring met 'het kwaad' heeft me geholpen in latere situaties anders te kiezen. Want nog altijd, meer dan vijftig jaar later, kan ik mijn schuld voelen.

Pagina gemaakt 16-6-2017.