God of mammon

'Hele werelddelen zitten heel christelijk te doen', kopt Trouw op de kerkpagina van 25 oktober (1996). Garaudy schrijft over de honger in Afrika en het ongegeneerde kapitalisme van de Verenigde Staten en Europa. Als moslim laat hij zich een heel stuk leiden door het voorbeeld van Jezus van Nazareth. In Jezus' dood zijn alle geëxternaliseerde goden gestorven. Jezus heeft laten zien hoe de mens zelf kan emanciperen en scheppen.

Garaudy vraagt zich af of God dan nog wel nodig is. Hij concludeert dat de mens het koninkrijk van God niet tot stand kan brengen. Dat Koninkrijk zou in zijn visie de permanente schepping zijn van wat de mens overtreft.

Het stuk roept bij mij herkenning en weerstand op. Ook christenen kiezen ervoor eigen kapitalistische belangen ver voor te laten gaan op die van de hongerenden. Op zich kan ik daar vrede mee hebben. Als we daar dan maar duidelijk over zouden zijn! Als we onszelf dan maar toe zouden willen geven dat het in onze eigen handen ligt de honger de wereld uit te helpen, maar dat we liever bedanken voor de eer, vanwege het risico dat het ten koste zal moeten gaan van onze eigen rijkdom. Als we dan maar ophouden in onze kerkelijke en misschien ook persoonlijke gebeden onze opdracht naar onze naasten simpelweg aan God terug te geven.

Laten we erkennen dat we nog te egoïstisch zijn. Misschien dat zo'n erkenning ons eerder terugbrengt bij onze verantwoordelijkheid dan al dat eromheen draaien. Misschien dat we met eerlijkheid meer ruimte scheppen voor het goddelijke in onszelf. Want ik geloof niet dat de schepping van Gods koninkrijk de mens overtreft. Ik kijk alleen maar naar die ene mens, Jezus van Nazareth. In hem is toch duidelijk geworden hoezeer het goddelijke in mensen wonen kan, hoe de mens God zelf kan worden? Helaas is deze mens door de theologie als mens weg-vergoddelijkt. Dat is kennelijk veiliger.

Volgens mij zullen wij als mensheid ooit moeten leren God te worden, maar ik denk dat er nog wel een paar Jezussen nodig zullen zijn voor het zover is.

Gert Hardeman

Pagina geschreven oktober 1996, laatst bijgewerkt 10 maart 1999.