Glucosamine en fermathron bij artrose

Bij onder andere slijtage aan gewrichten in nek, onderrug, knieën, heupen en handen (het kraakbeen in het gewricht wordt dunner) ontstaan (chronische) pijnklachten, voortkomend uit het botweefsel vlak onder het (gevoelloze) kraakbeen. Ontstekingen spelen hierin een rol. Erfelijke factoren kunnen een rol spelen door een overactief gen (DIO2) dat het kraakbeen verkalkt. Vrouwen hebben tweemaal meer kans op artrose dan mannen. Sommige deskundigen adviseren het gebruik van glucosamine, maar er zijn er ook die dat middel zien als een placebo (nepgeneesmiddel). Floris Lafeber, hoogleraar experimentele reumatologie (UMC Utrecht), vindt het niet aannemelijk dat de glucosamine echt iets doet, maar schrijft de verbeteringen die aan het middel worden toegeschreven toe aan het toch al wisselende karakter van de klachten. Talloze onderzoeken tonen aan dat een placebo even goed werkt. Volgens de voorstanders van het gebruik vermindert het middel de pijn en kan het het slijtageproces vertragen. Volgens tegenstanders hebben mensen die zorgen voor een goed voedingspatroon het middel niet nodig, omdat ze het voldoende zelf aanmaken. Chondroïtine is niet aan te raden, omdat nooit enig effect ervan is aangetoond.

Behandeling zal gericht zijn op pijn en stijfheid. Paracetamol, maximaal acht tabletten per etmaal, is eerste keus. Een NSAID als naproxen, ibuprofen of diclofenac zal het maag- en darmslijmvlies irriteren en wordt daarom vaak samen gegeven met een maagbeschermer als omeprazol. Van de wrijfmiddelen is alleen Voltaren Emulgel aan te raden voor pijn in knieën en vingers. Er zit diclofenac in. In een Amerikaans onderzoek bleek de experimentele pijnremmer tanezumab bijzonder goed te werken, maar de gewrichten van de patiënten gingen versneld achteruit, wellicht door nieuw mogelijk geworden overbelasting.

Bij knie- en heupslijtageklachten wordt het middel Fermathron (hyaluronzuur) in het gewricht geïnjecteerd, soms slechts eenmaal, vaker twee- tot viermaal. Om ontstekingen te remmen wordt wel een corticosteroïde ingespoten. Uiteindelijk is het plaatsen van een kunstgewricht de volgende stap. De huidige kunstgewrichten gaan zo'n vijftien jaar mee. Gezette mannen krijgen zesmaal vaker een kunstknie dan lichte mannen. Gezette vrouwen krijgen elfmaal vaker een kunstknie dan lichte vrouwen. Zowel mannen als vrouwen met zwaar lichamelijk werk krijgen tweemaal vaker een kunstknie dan mannen en vrouwen met een kantoorbaan.

Met name overgewicht veroorzaakt op den duur veel gewrichtsklachten. Belast de gewrichten niet te veel en blijf vooral bewegen. Geoefende spieren houden het gewricht in verband. Neem tijdig rust.

Pagina geschreven 18 januari 2011, laatst aangevuld 3-1-2015.