- journalist, schrijver en antropoloog (1971)
Uit 'Amerika heeft ons verraden, zo simpel is het', essay in 'Trouw' 3-5-2025
Deal
Poetin durft steeds verder te gaan omdat het Kremlin veel minder hoeft te vrezen voor straf uit de Verenigde Staten. De afgelopen tachtig jaar lang was Amerika onze bevrijder, beschermheer en kompas. De deal was dat wij in Europa geen eigen massavernietigingswapens ontwikkelden en heel, heel veel Amerikaanse wapens en staatsobligaties kochten, in ruil waarvoor Amerika ons beschermde.
Verraden
Amerika heeft ons verraden. Zo simpel is het, en voor het eerst sinds de bevrijding 80 jaar terug is onzeker waar onze veiligheid vandaan komt. Maar Amerika is niet alleen weggevallen als beschermheer. Het land dreigt Navo-bondgenoot Canada in te lijven, en Groenland en Panama. Binnenlands lijkt het steeds meer op een maffiastaat met fascistische trekken. De rechters, ambtenarij, toezichthouders, pers en wetenschap ... Alle tegenmachten van de president gaan aan banden.
Natuurlijke vijanden
Nederland hoort tot de rijkste en meest stabiele landen ter wereld, al eeuwen. Het gevolg is dat best wat Nederlanders zijn gaan denken en doen als dieren in de kinderboerderij. Ga die eens waarschuwen voor 'natuurlijke vijanden'.
Een signaal
Dat is een ander inzicht rond weerbaarheid dat ik heb opgedaan: Angst is niks om bang van te zijn, maar het benoemen vergt moed. Angst is simpelweg een signaal in je hersens dat er gevaar dreigt.
Eerlijk verhaal en kansen
Je zou er bang van worden, hoe onze regering haar eerste verantwoordelijkheid verzaakt: het eerlijke verhaal vertellen over de offers en keuzes die nu nodig zijn om Nederland veilig houden. Terwijl je, eenmaal door de angst heen, ook de nieuwe mogelijkheden en kansen gaat zien.
Unieke kans
Maar Trump breekt nu radicaal met het defensiebeleid van zijn voorgangers, en creëert zo voor ons een unieke kans onze eigen verdediging te organiseren, in Nederland en op Europees niveau.
Waarom niet?
Of neem tech. Nu nog fungeert het Witte Huis als lange lobby-arm van de giganten uit Silicon Valley. Stel je voor dat we in Europa onze eigen sociale media bouwen, maar dan zonder de giftige prikkels die de Amerikanen erin hebben gestopt. Waarom zou Europa dit niet kunnen, als we wel satellieten de ruimte in kunnen brengen en bij ASML kunnen printen op één tienduizendste van een haar?
Ontnomen zelfvertrouwen
Het lijkt wel of de al acht decennia durende afhankelijkheid ons het zelfvertrouwen heeft ontnomen dat we zelf onze wereld zouden kunnen vormgeven, zonder Amerika als beschermer en maatschappijmodel.
Leiderschap
We hebben zoveel talent, ervaring en kapitaal in huis. Het wachten is op leiderschap in media en politiek om dit alles te mobiliseren en te kanaliseren. Daar is dus nu de echte druk nodig, van allerlei aard, vanuit burgers, overheidsinstanties, maatschappelijke organisaties, bedrijven en de basis van politieke partijen zelf ...
Home --- Index citaten
Pagina gemaakt 25-10-2025