Ik ben wat geloof betreft als het ware in de christelijke gereformeerde kerk opgegroeid. Als jonge adolescent deed ik er ook belijdenis. Het was mijn eerste geestelijk thuis.
In de op mijn geloofsbelijdenis volgende jaren ging mijn geloven verkleuren. Er brokkelden stukken af en er groeiden nieuwe stukken aan, die soms ook weer afbrokkelden. Het geloven bleef sindsdien in mij altijd in beweging. En nog: nu ik het allemaal vooral niet meer (zeker) weet, is die beweging niet gestopt. In mij is een soort van zoeken, zoeken naar zin en betekenis van mijn en ons bestaan. Ik voel dat als een reis die pas bij mijn sterven zal eindigen en die ik als goed ervaar.
De voorbije tijd volgde ik de ontwikkelingen in de CGK (christelijke gereformeerde kerk). Er zijn volgens 'Trouw' 181 plaatselijke gemeentes met zo'n 66.000 leden. Zo'n 30 gemeentes zijn eigenlijk te progressief geworden om in de orthodoxe CGK de thuishaven te hebben. Zij hebben vrouwelijke ambtsdragers en staan hun homoseksuele leden het hebben van een seksuele relatie toe. Die twee zaken behelzen waar de interne meningsverschillen anno nu eigenlijk om draaien. Beide kunnen namelijk niet vanwege de kerkorde. Er is daarnaast een grote middengroep, het midden houdend tussen behoudend en progressief. De orthodoxen hebben zich inmiddels als groep verenigd, kwamen met 70 gemeentes (deels als waarnemer) in oktober in Veenendaal bij elkaar en vervolgen die bijeenkomst aanstaande zaterdag. Van buiten bezien lijken ze bezig een nieuw kerkverband te stichten, buiten het landelijke bestuur om.
Eerder dit jaar bracht de kerk de landelijke zaak voor de rechter. Die oordeelde dat een nieuwe landelijke vergadering nodig is en dat de beide groepen als in een echtscheiding toch minnelijk uit elkaar moeten kunnen gaan. Die door de rechter gewilde vergadering is weliswaar gepland in 2027, misschien eerder, in Hoogeveen, maar een grote groep, de orthodoxen, trekken zich hiervan terug en lijken nu vanuit Veenendaal dus hun eigen pad te kiezen. Volgens kerkjuristen (ja, die bestaan dus ook!) verspelen ze hiermee ook de naam CGK. De progressievere groep, die wel aan de te plannen landelijke vergadering zal meedoen, zou dan de naam CGK behouden.
Waar hebben we het over, zo denk ik nu. Heeft de tijd dan helemaal stil gestaan? Sinds 1970 ben ik weg uit de CGK, sinds 1973 ben ik geen kerklid meer, maar er lijkt in het behoudende deel van die kerk niets veranderd.
Ik las net deze week 'Hoe een klein rotgodje God vermoordde' van Guus Kuijer. Ik denk niet dat God de mens schiep, maar andersom: de mens schiep zich een God. Of een godsbeeld juist is, blijft altijd de vraag, maar waarschijnlijk is het dat niet. De bijbel een door God zelf geïnspireerd boek voor alle mensen en alle tijden? Ik geloof er niet in, punt! Het is een boek waarin mensen door de eeuwen heen hebben getracht hun beeld van God te verwoorden. Een boek dat eeuwenlang is aangepast en bewerkt. Dat alles naar onze tijd te transplanteren kan uitsluitend tot narigheid leiden. Geen 'woord van God' dus, niets voor alle mensen en alle tijden. Op z'n hoogst een eigen godsbeleving en een daaruit voortkomend godsbeeld. Er is wel gezegd dat God zó groot is dat een mens slechts een fractie ervan zal kunnen zien en begrijpen. Dat is wat ik geloof!
Ik moet denken aan een liedje van Herman Finkers. Het is allemaal door mensen verzonnen. En het is niet onmogelijk dat wat verzonnen is, toch bestaat.
Pagina geschreven 27-11-2025