ADHD overgediagnosticeerd

Psychologe Laura Batstra van het universitair centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie Groningen kan niet langer mee in de overdiagnosticering en overmedicalisering van ADHD bij kinderen. Sinds 1998 is het aantal recepten voor geneesmiddelen bij ADHD in ons land vertienvoudigd. Dit jaar zal het een miljoen overschrijden. Batstra erkent dat sommige kinderen en ouders erg geholpen zijn met diagnose en behandeling, maar geeft daarnaast aan dat normaal kindgedrag steeds vaker het label van psychiatrische ziekte krijgt. Ze wordt in haar visie gesteund door de Groninger jeugdpsychiater Edo Nieweg.

Volgens Batstra zegt de diagnose ADHD te vaak vooral iets over de draagkracht en tolerantie van de sociale omgeving van het kind. Nieweg meent dat de aandacht zich te veel richt op het kind, maar dat het gaat om een wisselwerking tussen kind- en omgevingsfactoren. Wat voorgeschreven wordt, ook aan steeds meer volwassenen, is methylfenidaat (merknamen Ritalin, Concerta, Equasym en Medikinet). Het middel stimuleert de signaaloverdracht tussen hersencellen en werkt direct. Bijwerkingen kunnen zijn een vermindering van eetlust en slechter slapen en in het begin ook hoofdpijn en buikpijn. Ook kan de groei wat achterblijven. Het is in het gebruik belangrijk op tijd een nieuwe dosis in te nemen, omdat de klachten in een soort reboundeffect anders versterkt terugkomen. Batstra is voorstander van het eerst ingrijpen op omgevingsfactoren en zo nodig pas daarna inzetten van de medicatie. Ze sprak laatst een puber die zei: 'Ik wil van die pillen af, want als ik ze niet slik, voel ik me veel beter. Dan ben ik mezelf. Maar ik mag er niet mee stoppen, want als ik ze niet slik, dan ben thuis en op school te druk.' Nieweg geeft aan hoe groot de maatschappelijke druk soms is om medicatie voor te schrijven. Hij ziet ADHD niet als ziekte. Er zijn hoogstens verschillen in de werking van de hersenen tussen kinderen met en zonder de diagnose. Ze zijn dus vooral anders. De werkelijke motivatie voor het gebruik van pillen moet daarom liggen in de lijdensdruk bij het kind zelf. Bovendien zijn er onder de voorstanders van de medicalisering van ADHD vooraanstaande medici die hun geld verdienen in farmaceutische bedrijven die de pillen verkopen. En ten slotte dringt langzaam de waarheid door dat de middelen bij de meesten maar voor een duur van twee of drie jaar werken en dan simpelweg zijn uitgewerkt. De voorstanders blijven echter nog immer roepen dat langdurige medicatie zinvol is en moffelen de onderzoeken die anders uitwijzen weg.

Pagina geschreven 14 april 2010.

- - -