Koolmonoxidevergiftiging

Koolmonoxidemelders lang niet altijd goed

In ons land overlijden zo'n tien mensen per jaar, meer mannen dan vrouwen, aan koolmonoxidevergiftiging en 200 worden met zo'n vergiftiging opgenomen in ziekenhuizen. Driekwart van de vergiftigingen wordt thuis opgelopen.

Koolmonoxide (CO, kolendamp) ontstaat bij onvolledige verbranding van stoffen die koolstof bevatten, dus ook fossiele brandstoffen. Het is een verbinding van koolstof en zuurstof en het wordt zeer veel makkelijker via de longen in de bloedsomloop (in de hemoglobine) opgenomen dan zuurstof. Het is reukloos, kleurloos en zeer giftig. Daardoor kunnen lage concentraties koolmonoxide al heel snel en ongemerkt vergiftigingen veroorzaken. Men krijgt hoofdpijn, voelt zich vermoeid, duizelig en misselijk (soms heeft men vagere klachten), krijgt een rode gelaatskleur (blos), valt ongemerkt in slaap en sterft. Dat proces kan zich binnen een kwartier voltrekken. In de Tweede Wereldoorlog is koolmonoxide in sommige concentratiekampen en in vergas-vrachtwagens gebruikt om mensen snel en doeltreffend te doden. Rokers hebben gewoonlijk een meetbaar percentage koolmonoxide in hun bloed. De eerste hulp bij vergiftiging bestaat uit het in de frisse lucht brengen (dus naar buiten) en het toedienen van extra zuurstof (ambulancepersoneel).

Verbrandingsprocessen waarbij een tekort aan zuurstof bestaat, zijn berucht om hun koolmonoxideproductie. Ook automotoren produceren CO, alhoewel katalysatoren het meeste eruit halen. Verder produceert het gebruik van verfafbijtmiddelen koolmonoxide. Daarom is daarbij zeer goede ventilatie vereist.

Koolmonoxide is iets lichter dan lucht (3 procent lichter) en verspreidt zich snel door de hele beschikbare ruimte, ook onder deuren door. Volgens sommige bronnen moet een koolmonoxidemelder laag worden opgehangen. Dit is doorgaans niet juist. Plaats de melder op enige afstand van het verwarmingsapparaat, bijvoorbeeld op anderhalve meter hoogte of tegen het plafond. Houd enige afstand van hoeken en van ventilatieopeningen en (openslaande) ramen.

Pagina geschreven 16 januari 2011, laatst aangevuld 17-3-2020.

- - -