Palliatieve zorg als stervenshulp

Er wordt, zo blijkt in de praktijk, veel afgeklungeld door hulpverleners als het gaat om palliatieve sedatie. Daarbij wordt een sederend middel bijvoorbeeld via een infuus, al dan niet met een pompje, ingebracht, met de bedoeling de betrokkene in een diepe slaap te brengen en niet meer of slechts af en toe, maar zonder verder lijden te doen ontwaken. Het middel zou het bewustzijn dus blijvend moeten verlagen, totdat de betrokkene overlijdt. Er kan daarbij gekozen worden geen voeding en vocht meer toe te dienen. Ik hoor geregeld verhalen over patiënten in deze fase die zo oppervlakkig gesedeerd worden dat ze bij herhaling wakker worden en dan verward en onrustig of angstig reageren. Dat is dus de bedoeling niet! Ook bij deze behandeling behorende zaken als het inbrengen van een verblijfskatheter mogen niet over het hoofd gezien worden.

Palliatieve sedatie wordt pas gegeven als naar verwachting het levenseinde nabij is en niet langer op zich zal doen wachten dan maximaal twee weken. Normaliter zal de behandeling worden ingezet door de huisarts. Meestal wordt het slaapmiddel midazolam (Dormicum, een benzodiazepine) gebruikt (dosering ruwweg 1 à 2 mg. per uur, d.i. tot 50 mg. per dag), soms levomepromazine (Nozinan, een psychofarmacum) of fenobarbital (dat bijvoorbeeld gebruikt wordt bij epilepsie). Vaak wordt het middel de eerste keer per injectie toegediend, waarna de onderhoudsdosering per infuus door een pompje wordt gegeven. Als gekozen wordt voor minder diepe sedatie, kan het met druppels. Bij pijn en/of benauwdheid wordt naar behoefte morfine gegeven, waarbij een eerste dosering bijvoorbeeld tweemaal daags 10 mg. (intramusculair of intraveneus) is. In de praktijk loopt de dosering bij palliatieve sedatie gemakkelijk hoger op, tot wel 160 mg. per dag. Bij bijvoorbeeld kankerpatiënten die al langer morfine voor pijnstilling kregen en dus 'verslaafd' zijn, kan de dosering veel hoger liggen, tot 1.000 en in uitzonderingsgevallen wel 5.000 mg. per dag, waarbij de hoogste doseringen door mannen worden bereikt.

Palliatieve sedatie is juridisch geen euthanasie omdat het in theorie het levenseinde niet dichterbij brengt dan het al was.

Pagina geschreven 9-10-2013, laatst aangevuld 2-11-2013.

- - -